Vũ Cán
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử Việt Nam thời Lê sơ và đầu thời Mạc: "Vũ Cán" là tên một vị quan, nhà nho, nhà thơ người Việt Nam sống vào cuối thế kỷ 15, đầu thế kỷ 16.
- Một tác giả văn học trung đại: "Vũ Cán" còn được biết đến với tư cách là một tác giả, người để lại một số tác phẩm thơ văn chữ Hán.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Vũ Cán đỗ Hoàng giáp khoa thi năm 1499. (Vũ Cán đỗ Hoàng giáp trong khoa thi năm 1499.)
- Các tác phẩm của Vũ Cán được tập hợp trong "Tùng Hiên thi tập". (Các tác phẩm của Vũ Cán được tập hợp trong "Tùng Hiên thi tập".)
- Sử sách ghi chép về sự nghiệp làm quan của Vũ Cán qua hai triều đại. (Sử sách ghi chép về sự nghiệp làm quan của Vũ Cán qua hai triều đại.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Nhân vật Vũ Cán": cụm từ dùng để chỉ đến con người lịch sử với đầy đủ thân thế, sự nghiệp.
- Nhân vật Vũ Cán là một ví dụ về trí thức Nho học trung thành với vương triều. (Nhân vật Vũ Cán là một ví dụ về trí thức Nho học trung thành với vương triều.)
"Thơ văn Vũ Cán": cụm từ dùng để chỉ toàn bộ hoặc một phần sáng tác văn học của ông.
- Thơ văn Vũ Cán phản ánh tâm tư của một nho sĩ trong thời loạn. (Thơ văn Vũ Cán phản ánh tâm tư của một nho sĩ trong thời loạn.)
Biến thể và từ gần giống
Tùng Hiên: Đây là hiệu (tên tự) của Vũ Cán, thường được dùng để gọi hoặc nhắc đến ông một cách trân trọng trong văn chương, sử sách.
- Tùng Hiên tiên sinh từng giữ chức Thượng thư bộ Lễ. (Tiên sinh Tùng Hiên từng giữ chức Thượng thư bộ Lễ.)
Lễ Độ bá: Đây là tước hiệu được phong cho Vũ Cán.
- Vũ Cán được phong tước Lễ Độ bá. (Vũ Cán được phong tước Lễ Độ bá.)
Từ đồng nghĩa
- Danh sĩ Vũ Cán: nhà nho, người có tiếng tăm Vũ Cán.
- Quan Thượng thư Vũ Cán: cách gọi nhấn mạnh chức vụ cao nhất của ông.
Thông tin lịch sử và văn hóa liên quan
- Bối cảnh lịch sử: Vũ Cán sống và làm quan trong giai đoạn chuyển giao từ triều Lê sơ sang triều Mạc, một thời kỳ có nhiều biến động chính trị.
- Sự nghiệp văn chương: Ông là tác giả của các tập thơ văn như , , đóng góp vào kho tàng văn học trung đại Việt Nam.
- Vai trò ngoại giao: Ông từng giữ chức vụ đi sứ sang Trung Quốc, thể hiện vai trò của một trí thức được triều đình trọng dụng.
- (1474 - Mộ Thạch, Đường An - nay là Bình Giang, Hải Hưng - ?) Hiệu Tùng Hiên, đỗ tiến sĩ (hoàng giáp 1499). Năm 1510 đi sứ Trung Quốc với chức Thị thư khi về đổi sang Thị giảng ở Viện hàn lâm (1522). Khi nhà Mạc lên, ông vẫn ở lại giữ chức trong triều, thăng tới Thượng thư bộ Lễ, tước Lễ, Độ bá. Vũ Cán có quan hệ thi hữu với nhiều danh sĩ. Tác phẩm có Tùng Hiên thi tập, Tùng Hiên văn tập, v.v.